Boðskapur dagsins │ 24. febrúar 2026 │ Aðalsteinn Már Þorsteinsson
Kæri hlustandi Lindarinnar. Ég heiti Aðalsteinn Már Þorsteinsson og er í forsvari fyrir sjálfseignarstofnunina Lífsmótun sem meðal annars gefur út Lykilorð. Ég flyt þér boðskap dagsins norðan úr Þingeyjarsveit.
Í samstofna guðspjöllunum þremur: Matteus, Markús og Lúkas má finna ýmsar keimlíkar en þó í smáatriðum ólíkar frásagnir. T.d. þessar: Í Matteus 18.1-5 koma lærisveinar Jesú til hans með spurningu þess efnis hver sé mestur í himnaríki. Í Markús 9.33-37 gengur Jesús hins vegar á lærisveina sína við komu þeirra til Kapernaum hvað þeir hafi verið að ræða sín á milli á leiðinni. Fátt var um svör en þeir höfðu rætt það sín á milli hver væri mestur. Og í Lúkas 9.46-48 bregst Jesús einfaldlega við, þar sem hann vissi hvað lærisveinarnir höfðu verið að hugsa um, vangaveltur þar um hver þeirra væri mestur. Þrátt fyrir nokkurn blæbrigðamun milli guðspjallanna á því við hvaða kringumstæður þessar spurningar, umræður eða vangaveltur komu upp þá eru svör Jesú öll á einn veg. Hann stillir upp litlu barni fyrir framan þá og segir þeim að þeir þurfi að verða eins og lítið barn vilji þeir yfir höfuð komast inn í himnaríki og sá sé mestur þar sem í raun sé minnstur, líkt og lítið barn.
Á vissan hátt má segja að Jesús hafi bent þeim mildilega á að spurning þeirra eða vangaveltur væri augljóst merki þess að þeir væru að beina sjónum sínum í ranga átt. Það er í heiminum hér þar sem við erum svo upptekin af því hver og hvað sé mest og best, stærst og sterkast, fallegast og flottast. Ýmsu, ef ekki hreinlega vel flestu, er öðruvísi farið í himnaríki. Jesús áréttar þetta sama atriði enn frekar á fleiri stöðum, t.d. beinum orðum í enda dæmisögunar af faríseanum og tollheimtumanninum sem fóru í musterið til þess að biðjast. Hann segir í Lúk 18.14: „Því að hver sem upp hefur sjálfan sig mun auðmýktur verða en sá sem auðmýkir sjálfan sig mun upp hafinn verða.“ Svo líka þegar Jesús var í húsi eins af höfðingjum farísea til máltíðar og fylgdist með boðsgestum velja sér hefðarsæti sagði hann það sama, sjá Lúk 14.11: „Því að hver sem upp hefur sjálfan sig mun auðmýktur verða en sá sem lítillækkar sig mun upp hafinn verða.“ Þessi sömu orð má svo líka finna við enn aðrar aðstæður í Mat 23.12 þar sem Jesús gagnrýnir hvernig fræðimenn og farísear fara fram boðandi strangar reglur sem þeir fylgja þó ekki sjálfir nema þá bara til að sýnast. Þar segir Jesús líka og í versinu á undan (11) þessi vel þekktu orð sem kjarna þennan grundvallarþátt í kenningu Jesú: „Sá mesti meðal yðar sé þjónn yðar.“
Það kann að koma einhverjum á óvart hversu víða og í mismunandi aðstæðum þessi áhersla í boðskap frelsararns kemur fyrir. Á móti kemur að þetta er auðvitað svo byltingarkennt: að snúa algjörlega á hvolf því sem var þá, er í raun enn og verður sjálfsagt alla tíð algilt lögmál í þessum heimi. í heiminum gildir jú ætíð: Ef þú vilt verða eitthvað, geta eitthvað, mega eitthvað eða eiga eitthvað þá þarftu að setja sjálfan þig í fyrsta sæti, hefja þig sjálfan upp, troða þér fram, skara sjálfur frammúr og sigra hina, jafnvel troða aðeins á öðrum, hugsanlega svíkja, svindla aðeins og hagræða hlutum þér í hag. Það að þessu mikilvæga lögmáli þessa heims skuli vera snúið á hvolf í himnaríki er sennilega eitthvað sem hefur þurft að segja lærisveinunum oftar en einu sinni og oftar er tvisvar. Og ekki bara þeim. Þetta heimslögmál er í raun svo sterkt ríkjandi afl í heiminum að hver sá sem vill fylgja Jesú Kristi verður sífellt að halda vöku sinni. Það verður seint auðvelt að viðhalda hjartans auðmýkt og lítillæti. En Jesús segir það berum orðum við fylgjendur sína í Mat 11.29: „Lærið af mér því að ég er hógvær og af hjarta lítillátur og þá munuð þér finna hvíld sálum yðar.“ Við erum einmitt lærisveinar. Það er verkefni okkar að læra af Jesú. Og það er ferli, við erum á göngu með honum í gegnum lífið. Stöðugt að læra, skref fyrir skref.
Á því þarf ekki að leika neinn vafi að auðmýkt er lykilþáttur þar sem Jesús Kristur sjálfur gengur á undan. Þar ber hæst sú stærsta fórn hans að leggja líf sitt í sölurnar. Guð lítillækkaði sjálfan sig og gjörðist maður, hann varð hlýðinn allt til dauða, dauðans á krossi. Á vissan hátt má segja að síðasta kennslustund Jesú með lærisveinum sínum fyrir píslargöngu hans hafi verið verkleg sýnikennsla í auðmýkt. Við þekkjum jú væntanlega öll auðvitað athöfn Jesú í síðustu kvöldmáltíðinni, sem greint er frá í Jóh. 13., þar sem hann þvoði fætur lærisveinanna Það gekk í berhögg við alla siði og venjur að heiðursgestur veislu framkvæmdi jafnt lítilsvert þjónustuverk sem þetta. Heilu ritverkin hafa verið skrifuð um alla þá djúpstæðu merkingu sem lesa má í þessa litlu einföldu athöfn og þau táknrænu gildi sem ýmsir þykjast sjá þar. Við höfum ekki tíma í dag til að kafa þar í, en fulljóst er að Jesús kom lærisveinum sínum enn á ný á óvart með framkomu sinni. En þannig er og Guð. Guð sem kemur okkur sífellt á óvart þar sem á göngu með honum opnast okkur sífellt nýjar og dýpri víddir í þó takmarkaðri þekkingu okkar á honum. Bara það að gera sér grein fyrir því ætti að fylla okkur auðmýkt.
Ég bið.
Kæri Jesús, Drottinn minn og frelsari! Ég þakka þér að þú lítillækkaðir sjálfan þig, gjörðist maður og varðst hlýðinn allt til dauðans á krossi. Frelsa mig frá oki syndarinnar og því að taka þátt í heimskapphlaupinu um að verða mestur hér. Veit mér þína hjartans auðmýkt og lítillæti svo ég fái komist inn í himnaríki. Ég þakka þér alla þína náð og miskunn og játast undir þinn vilja.
Í Jesú nafni. AMEN!
About The Author
